De restauratie van de Dom van Keulen: een walhalla voor opdrachtgever, leverancier en de kwaliteitsregisseur!

Een tijd geleden was ik een lang weekend in Keulen. Eén van de activiteiten was ‘de beklimming’ van de Dom. Tijdens deze excursie ging ik ongemerkt parallellen trekken tussen de manier waarop de restauratie van de Dom verloopt en hoe IT projecten verlopen.

De restauratie….

Door allerlei weersinvloeden en oorlogen is de Dom beschadigd geraakt en is een permanent (!) onderhoud aan de Dom noodzakelijk. Dit onderhoud kost jaarlijks €14 miljoen.

Voor restauratiewerkzaamheden zijn niet altijd de volledige beschrijvingen aanwezig. Hierdoor hebben de beeldhouwers de vrijheid om bijvoorbeeld een hele reeks beeltenissen van zichzelf op te nemen in het bouwwerk.  Het stadsbestuur stelt als enige eis dat de beeltenissen niet al te veel mogen opvallen. Zo heeft een beeldhouwer de vrijheid genomen een (naakt) beeld van zijn vriendin te maken. Het stadsbestuur eiste wel dat dit laatste beeld aan de stationskant (uit het zicht) werd opgenomen in de kathedraal. Alle aanpassingen aan de kathedraal worden gedocumenteerd.

In het verleden is zandsteen gebruikt en dit is niet de meest weerbestendige steensoort. Ook de metalen die in het verleden zijn gebruikt lijden onder de weersinvloeden. De restaurateurs hebben bedacht hier een proefopstelling voor te maken aan de kant van de kathedraal waar het weer zich het meest laat gelden.
In deze proefopstelling bevinden zich allerlei steen en metaal soorten in een gelijke vorm en gedurende een aantal jaren wordt de mate van aantasting op deze manier bepaald.

Het blijft toch mensenwerk….

Het restaureren van de Dom is een prestige zaak in Keulen. Allerhande leveranciers bieden gratis hun diensten en producten aan. Toen de klepel van de grootste klok van de Dom het door een onjuiste bevestiging (na restauratie!) begaf, heeft een Duits bedrijf de nieuwe klepel (gratis!) geleverd en gemonteerd. Deze klinkt weer als een klok!

IT Projecten:

In de vergelijking met de restauratie van de Dom en IT projecten doe ik de volgende constateringen:

  • Er is tijd en budget genoeg voor de restauratie. Dit geldt voor veel IT projecten ook, maar de manier waarmee er wordt omgegaan in IT-land is vaak nog voor verbetering vatbaar.
  • Bij de restauratie van de Dom gaat kwaliteit voor tijd en budget. Bestaande specificaties van de Dom worden gebruikt en aanpassingen aan de Dom worden gedocumenteerd. Hier kunnen veel IT projecten nog van leren.
  • De creativiteit van de leveranciers (beeldhouwers) wordt niet beteugeld. De specificaties en de eisen van het stadsbestuur (opdrachtgever) bieden nog voldoende ruimte aan de beeldhouwers. Binnen IT projecten vind je dit terug bij Agile teams en als er sprake is van goed opdrachtgeverschap en goede kwaliteitsregie.
  • Hoeveel tijd en geld er ook beschikbaar is, het blijft mensenwerk! Zie het verhaal over de klepel van de klok. Kwaliteitsmaatregelen in de vorm van risicoanalyses en controles blijven nodig, ook bij IT projecten!
    Maar ook: belangen van opdrachtgever en leveranciers gaan hand in hand en het leidt tot een optimale samenwerking tussen beiden.

Kortom het restaureren van de Dom is een Walhalla voor de opdrachtgever, leverancier en de kwaliteitsregisseur. Dit is ook voor IT projecten mogelijk door continu een juiste afweging te maken in realisatiewerkzaamheden en het uitvoeren van op risico’s gebaseerde kwaliteitsmaatregelen. Daarnaast is een continue toetsing van de business case noodzakelijk. Want de kosten van de restauratiewerkzaamheden zijn hoog, maar wat levert dit werk nu op:

  • Een goed verhaal waar toeristen naar willen luisteren en naar willen kijken, kortom: hogere bezoekersaantallen en dus meer inkomsten voor de Dom en voor Keulen.
  • De Dom is voor Keulen net zo gezichtsbepalend als de Eiffeltoren voor Parijs en het Empire State Building voor New York. Als de Dom weg is, verliest Keulen één van haar unique selling points.
  • Arbeidsvoorziening voor: restaurateurs, gidsen, maar ook living statues op het plein.
  • Exposure voor de stad: De beste leveranciers en kunstenaars bieden vrijwillig hun diensten en producten aan.

Op jaarbasis levert de Dom dus veel meer op dan de €14 miljoen welke het (releasematige) onderhoud aan de Dom kost!

Welke andere parallellen ziet u zelf nog?

Dit blog is de 4e in de serie over Samenwerking, uitgebracht onder regie van het schrijverscollectief van de boeken ¨Kracht zonder macht¨ en ¨Regie van kwaliteit¨. Martijn van der Poel is gespecialiseerd in Kwaliteitsregie en is Kwaliteitsregisseur en Testconsultant bij Identify, ¨The quality driver¨.